Τρι, 18 Δεκ 2018
Αρχική  > Κυβέρνηση- Βουλή

Ενστάσεις αντισυνταγματικότητας από την Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής για τη σάρωση των διαθεσίμων των ΟΤΑ !

13/6/2018

Η Έκθεση της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής που δημοσιεύτηκε χθες 12/6, επιβεβαίωσε πλήρως τον προβληματισμό περί αντισυνταγματικότητας του αρ.80 για τα ταμειακά διαθέσιμα των ΟΤΑ, που εμπεριέχεται στο μνημονιακό πολυνομοσχέδιο της Κυβέρνησης και ψηφίζεται αύριο. Ένα Ν/Σ που φέρει και την υπογραφή του αρμόδιου για τους ΟΤΑ Υπουργού, Π. Σκουρλέτη.

 

Υπενθυμίζεται ότι οι Ανακοινώσεις που είχαν εκδοθεί για το θέμα, τόσο από τον Πρόεδρο όσο και από τη μείζονα αντιπολίτευση της ΚΕΔΕ, ήγειραν ευθέως ζήτημα αντισυνταγματικότητας.

-  “Καταλύεται η συνταγματικά κατοχυρωμένη αυτοτέλεια”, ανέφερε ο Γ. Πατούλης.

-  “Οι διατάξεις που κατετέθησαν είναι ευθέως αντισυνταγματικές, σε τόσο πρόδηλο βαθμό που δεν αξίζει καν να παραθέσουμε επιχειρηματολογία αποδόμησής τους.  Είναι πασιφανές ότι θα καταπέσουν με την πρώτη αυτοδιοικητική προσφυγή στη Δικαιοσύνη, καθώς καθιστούν κουρελόχαρτο τη συνταγματική πρόβλεψη περί αυτοτέλειας των Ο.Τ.Α. (…) Απίστευτα πράγματα για κυρίαρχη Χώρα με συνταγματική τάξη, θεσμούς και δημοκρατική λειτουργία.”, υπογράμμιζεγια το “Αυτοδιοικητικό Κίνημα” ο Απ. Κοιμήσης.

 

Η Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής, με επιστημονικό τρόπο διατύπωσηςκαιεξειδικευμένη νομική τεκμηρίωση, αποδεικνύει ότι η ανησυχία των αυτοδιοικητικών ήταν κάτι περισσότερο από δικαιολογημένη.

 

Συγκεκριμένα, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δημιουργείται ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ως προς το αν οι παρεμβάσεις που θεσπίζονται με την προτεινόμενη ρύθμιση για τους ΟΤΑ, συνάδουν προς τις εγγυήσεις τουαρ.102 παρ.2 του Συντάγματος, καθώς και προς την προστασία της οικονομικής αυτοτέλειάς τους, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο αρ.102 παρ. 5 εδ.α΄, η οποία (προστασία) συνιστά υποχρέωση του Κράτους.

 

Ο AIRETOS σας παρουσιάζει κατωτέρω το πλήρες απόσπασμα της Έκθεσης, που αφορά το άρθρο 80 και ειδικά το σημείο περί Ο.Τ.Α.

Σελίδα 24:  “10.  Επί του άρθρου 80 (…) 

(β) Εξ άλλου, οι διατάξεις του άρθρου 102 του Συντάγματος κατοχυρώνουν την ύπαρξη Ο.Τ.Α. ως εδαφικών νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου. Ειδικότερα, η διάταξη της αναθεωρημένης παρ. 1 του άρθρου αυτού ορίζει τα εξής: «Η διοίκηση των τοπικών υποθέσεων ανήκει στους Ο.Τ.Α. πρώτου και δεύτερου βαθιού». Η διάταξη αυτή κατοχυρώνει T.A. δύο βαθμών και αφήνει στον κοινό νομοθέτη να καθορίζει κάθε φορά τους επιμέρουςοργανισμούς της.

Ουσιώδη στοιχεία της ρύθμισης του Συντάγματος, μετά την αναθεώρηση του 2001, τα οποία αφορούν στην Τ.Α., είναι:

α) η ρητή καθιέρωση τεκμηρίουαρμοδιότητας υπέρ των Ο.Τ.Α. για τη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων, β) ο καθορισμός από τον νόμο του εύρους των τοπικών υποθέσεων, των κατηγοριών τοπικών υποθέσεων και της κατανομής τους στους επιμέρουςβαθμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, γ) η θέσπιση διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας υπέρ των Ο.Τ.Α., δ) η δυνατότητα ανάθεσης µε νόμο στους οργανισμούς αυτούς αρμοδιοτήτων που συνιστούν αποστολή του κράτους, ε) η εκλογή των αρχών των Ο.Τ.Α., σε όλες τις βαθμίδες τους, µε καθολική και μυστική ψηφοφορία, στ) η δυνατότητα ίδρυσης, μενόμο, για την εκτέλεση έργων ή την παροχή υπηρεσιών ή την άσκηση αρμοδιοτήτων των Ο.Τ.Α., αναγκαστικών ή εκούσιων συνδέσεωνΟ.Τ.Α. που διοικούνται από αιρετά όργανα, ζ) η άσκηση από το κράτος εποπτείας επί των Ο.Τ.Α., η οποία συνίσταται αποκλειστικώς σε έλεγχο νομιμότητας, και η) η θέσπιση της υποχρέωσης του κράτους να μεριμνά, λαμβάνοντας τα αναγκαία μέτρα, για την εξασφάλιση της οικονομικής αυτοτέλειας και των αναγκαίων πόρων προς εκπλήρωση της αποστολής των Ο.Τ.Α.

Τα ανωτέρω αποτελούν και τα συνταγματικά όρια ως προς την παρέμβαση του κοινού νομοθέτη.

Εντός των ορίων αυτών, ο νομοθέτης είναι ελεύθερος να διαμορφώσει, όπως εκείνος κρίνει προσφορότερο, την οργάνωση της δημόσιας διοίκησης. 

Το ως άνω πλέγμαπαρεμβάσεων που θεσμοθετείται µε την προτεινόμενηρύθμιση, ιδίως

·         η υποχρέωση μεταφοράς των διαθεσίμων των φορέων της Κεντρικής και Γενικής Κυβέρνησης στον εν λόγω Ενιαίο Λογαριασμό,

·         η υποχρέωση τήρησης του συνόλου των ταμειακώνδιαθεσίμων των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης «όπως αυτοί προσδιορίζονται από το εκάστοτε εν ισχύ «Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρνησης» που τηρείται µε ευθύνη της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής», συμπεριλαμβανομένων των Ο.Τ.Α.Α΄ και Β΄ βαθμού, στην ταμειακή διαχείριση της Τράπεζας της Ελλάδος,

·         η θέσπιση μέγιστου ύψους ρευστότητας που επιτρέπεται να διατηρούν οι φορείς σε πιστωτικά ιδρύματα,

·         καθώς και ο ορισμός του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους ως αρμόδιου φορέα παρακολούθησης, τουλάχιστον μηνιαίως, των κινήσεων και των υπολοίπων των λογαριασμών των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης,

εγείρει ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟ ως προς το εάν οδηγεί σε ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ή ΚΑΜΨΗ της ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ και ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΟΤΑ, οι οποίες εμπίπτουν στο ρυθμιστικό πεδίο του άρθρου 102 παρ. 2 εδ. α΄ του Συντάγματος.

Η διοικητική αυτοτέλεια των ΟΤΑ έναντι της κρατικής διοίκησης περιλαμβάνειτην κατοχύρωση του διοικητικού τους έργου, δηλαδή την εξουσία των ΟΤΑ να αποφασίζουν αποκλειστικώς επί των τοπικών υποθέσεων αρμοδιότητάς τους, με δικά τους όργανα, εντός των πλαισίων των γενικών κανόνων που διέπουν την οργάνωση και λειτουργία τους, καθώς και την κατοχύρωση των διοικούντων οργάνων τους (ΣτΕ 4077-4080/2009).

Κατά τα ανωτέρω, οι ΟΤΑ έχουν τεκμήριοαρμοδιότητας επί των τοπικών υποθέσεων, το οποίο θεμελιώνεται απευθείας στο Σύνταγμα, και αυτοτέλεια των τοπικών αρχών τους, οι οποίες εποπτεύονται από την κεντρική διοίκηση µόνο ως προς τη νομιμότητα των πράξεων ή παραλείψεών τους και όχι ως προς τη σκοπιμότητά τους.

Περαιτέρω, η οικονομική αυτοτέλεια των ΟΤΑ προσδιορίζεται τόσο υπό λειτουργική όσο και υπό οργανική άποψη.

Η οργανική οικονομική αυτοτέλεια έχει την έννοια ότι οι ΟΤΑ έχουν ίδια αποφασιστικά όργανα επί των οικονομικών τοπικών υποθέσεων (βλ., αντί πολλών, Δ. Κοντόγιωργα-Θεοχαροπούλου, Το Ελεγκτικό Συνέδριο ως θεσµική εγγύηση της διοικητικής και δημοσιονομικής αυτοτέλειας των ΟΤΑ, στον ΤιμητικόΤόμο για τα 170 χρόνια του Ελεγκτικού Συνεδρίου, 2004, σελ.387).

Επιπροσθέτως, συμφώνως προς το άρθρο 102 παρ. 5 εδ. α΄, «το Κράτος λαμβάνει τα νομοθετικά, κανονιστικά και δημοσιονομικάμέτρα που απαιτούνται για την εξασφάλιση της οικονομικής αυτοτέλειας και των πόρων που είναι αναγκαίοι για την εκπλήρωση της αποστολής και την άσκηση των αρμοδιοτήτων των Ο.Τ.Α. µε ταυτόχρονη διασφάλιση της διαφάνειας κατά τη διαχείριση των πόρων αυτών».

Βάσει των ανωτέρω, δημιουργείταιΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ως προς το αν οι ως άνω παρεμβάσεις που θεσπίζονται µε την προτεινόμενηρύθμιση για τους ΟΤΑ, συνάδουν προς τις προαναφερθείσες εγγυήσεις του άρθρου 102 παρ. 2 του Συντάγματος, καθώς και προς την προστασία της οικονομικής αυτοτέλειάς τους, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο άρθρο 102 παρ. 5 εδ. α΄, η οποία (προστασία) συνιστά υποχρέωση του Κράτους (βλ. και Έκθεση της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής της 15.7.2013 επί του ν. 4172/2013).

 

Μπορείτε να δείτε την πρωτότυπη μορφή του ανωτέρω αποσπάσματος στις Σελίδες 24 έως και 26 της Έκθεσης https://www.hellenicparliament.gr/UserFiles/7b24652e-78eb-4807-9d68-e9a5d4576eff/d-mesos-epist.pdf